U [son güncelleme 17 Mart
2008]
UDN (abbrev.) [iltihaplı deri dokusu çürümesi] ® Ulcerative Dermal Necrosis.
ULCER DISEASE [ülser
hastalığı] Alabalıkgillerde (Salmonidae)
kronik bakteriyel hastalık.
ULCERATIVE DERMAL
NECROSIS (UDN) [iltihaplı deri dokusu çürümesi] Tuzlusudan
tatlısuya dönen alabalıkgiller’in (Salmonidae) kafasında yara
oluşturan hastalık.
ULTRA- (prefix)
[ultra-] Öte, ötesinde, aşırı,
fazla, dan sonra. Örnek; Ultraviyole (ultraviolet)-Görünen mor’dan öte.
ULTRACENTRIFUGE [ultrasantrifüj] Çok yüksek devirli olup
ULTRAHALINE [ultrahalin] Tuzluluğu 30 ppt’den fazla deniz suyu.
ULTRAOLIGOTROHIC [ultraoligotrofik]
Besin tuzu girdisinin çok az olduğu çok verimsiz sucul ekosistem.
ULTRAPLANKTON [ultraplankton] 5m’dan
küçük olan plankton.
ULTRASOUND [ses
ötesi, ultrason] Sesüstü.
ULTRAVIOLET (UV) [morötesi, ultraviyole (UV)] Dalga boyu 4-400 nm olup gözle
görülen ışığın dalga boyundan daha kısa dalgalı
ışık.
UMBRINA CIRROSA (SHI DRUM) [melakopiya, han
balığı, gölge balığı, işkine, minakop,
milakop, kötek balığı, kötek, minekop] Tabansaldır (demersaldir). Acısuya girer. 0-
UNDER FISHED [yetersiz
avlanmış] Mevcut düzeyin üzerindeki
avcılığı (balıkçılığı) sürdürebilecek
stok.
UNDERFISHING [yetersiz avcılık] Balık stokunun az
sömürüldüğünü ifade eder. Balıkların az avlandığı
durum.
UNDER-REPORTING [az bildirim] Avlanan ve karaya çıkartılan
balıkların tamamının bildirilmemiş (eksik
bildirilmiş) olması.
UNDERSIZED FISH [küçük balık] Koruyucu ve düzenleyici önlemlerin
öngördüğünden daha küçük boyda avlanan balık.
UNDEVELOPED FISHERY [gelişmemiş
balıkçılık] Gelişmesinin erken
aşamasında çok düşük çabanın etkisinde olan ve stokun
verebileceği potansiyel üründen çok daha az hasat yapan
balıkçılık.
UNDULATE [dalgalı]
Dalga şeklinde yüzeyi olan.
UNDULATE
RAY [boyalı vatoz, vatoz balığı, vatoz] ® Raja undulata.
UNEP (abbrev.) [Birleşmiş Milletler Çevre
Programı] United Nations Environment
Programme.
UNESCO (abbrev.) [Birleşmiş
Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Teşkilatı] United
Nations Educational Scientific and Cultural Organization.
UNFISHED GROUND [avlanılmamış
yer] Balık avcılığının
yapılmadığı alan, bölge.
UNFURL [fora] 1- ® Loose the x (mola).
UNFURL [fora] 2- Yelkeni aç emri.
UNICELLULAR ANIMALS [birgözeliler, birhücreliler, tekhücreliler] ® Protozoa.
UNIT OF EFFORT [birim çaba] Tanımlanmış
bir çabayı ifade eder. Çaba daha doğrusu birim çaba örneğin
balıkçılık filosunu oluşturan teknelerin limandan
çıkış ve girişleri arasındaki süre olabileceği
gibi bir günde yapılan dip trolü ağı çekim sayısı ya
da süresi ile filoyu oluşturan
teknelerin makine güçleri ya da tekne büyüklükleri ve benzeri gibi
tanımlanmış veriler olabilir. Yanlış olarak bazen
birim ava eşdeğer anlamda da kullanılmaktadır.
UNIT STOCK [birim stok] 1-
Kendi kendisini devam ettiren (self regenerating), bir ırk (race) ya da
bir türden olan, belirli bir bölge ve belirli bir zamanda (yıl) üreyen ve
diğer stoklardan bağımsız olarak avlanan balık
topluluklarına denir. Çoğunlukla kısaca stok olarak
anılır. Biyolojik anlam taşımayan yapay, teknik, daha
doğrusu ekonomik, bir tanımdır.
UNIT STOCK [birim
stok] 2-
Beverton ve Holt’a göre (1957) Kendi kendisini devam ettiren açık
sistemdir (self regenerating open system).
UNIVALVE [birkabuklu,
tekkabuklu] Bir parçadan oluşan kabuğu olan. Örnek;
Karındanbacaklı salyangozlar.
UNKNOWN STOCK [bilinmeyen
stok] Durumu hakkında yetersiz bilgi bulunan stok.
UNREGULATED FISHERY [düzenlemesiz
balıkçılık] Üretenler ve diğerlerinin
herhangi bir düzenlemeyle sınırlanmadığı
balıkçılık.
UNSTABLE [kararsız]
Değişen, değişebilen. Aynı kalmayan, dengesiz.
UNSTRATIFIED SAMPLING [tabakalandırılmamış örnekleme] Belirli bir
derinlik aralığı –tabaka gözetilmeden ilgi alanından örnek
alınması. ® Sampling (örnekleme).
UPENEUS ASYMMETRICUS
(ASYMMETRICAL GOATFISH) [Nilbarbunyası balığı] Tabansaldır (demersaldir). Boyu TL=30 cm olabilir.
Kızıldeniz’den Akdeniz’e göçmüştür. Kumluk ve çayırlı
alanlarda bulunur. İyi bir yemeklik balıktır.
UPENEUS MOLUCCENSIS
(GOLDBAND GOATFISH) [Nil barbunyası,
paşabarbunyası balığı, paşa barbunyası,
paşa barbunu]
Tabansaldır (demersaldir). Acısuya girer. 10-
UPENEUS PORI
(POR'S GOATFISH) [Nil barbunyası] Tabansaldır (demersaldir). Boyu
TL=19 cm olabilir. Kızıldeniz’den Akdeniz’e
göçmüştür.
UPPER JAW LENGTH [üstçene
boyu] Üst çenenin ucundan arka kısmına olan
uzaklık.
UPPER-LEVEL CONSUMER [üst düzey tüketiciler] Besin zincirinin en üstünde yer
alan canlılar. Yırtıcıları da yiyenler.
UPSTREAM [akıntıya karşı] Akarsuyun çıkış noktasına doğru,
akıntıya karşı.
UPWELLING [upvelling] Soğuk,
besin tuzlarınca zengin dip sularının yüzeye çıkması. Bu
alanlar çoğunlukla çok verimli balık ve balıkçılık
bölgeleridir. Balıkçılık için en önemli olan upwelling
alanları kıyıya parallel rüzgarlar ile Ekman
taşınımının söz konusu olduğu kesimlerdir.
URANOSCOPIDAE
(STARGAZERS) [kurbağabalığıgiller] Actinopterygii, ışınlıyüz-geçliler
sınıfı, levreksiler (Perciformes) takımının bir
ailesi olup 9 cins ve 50 türü kapsamaktadır. Gözler kafanın
üstündedir. Ağız yukarı doğru bakar. Bütün Dünya
denizlerine sığ sularda bulunur. Kendisini gömer ve üstünden geçen
balık ve omurgasızlarla beslenir. Sırt ve anal yüzgeçleri görece
uzundur. Solungaç kapağının arkasında ve iki tarafta
ağı (zehir) taşıyan iki diken bulunur. Türkiye
sularındaki boyları uzun değildir (<
URANOSCOPUS SCABER (ATLANTIC
STARGAZER) [kurbağa balığı, çift
yaldızlı balığı, deniz ineği, deniz kedisi,
tiryaki, tiryaki balığı] Tabansaldır (demersaldir). Boyu TL=40 cm kadar olabilir.
Ticari balıkçılığı önemsizdir. Omuz dikenleri
batınca çok acı verir. Genellikle kuma ve çamura gömülüdür. Elektrik
ve akustik atış üretebilir. Bir kaç saniye süren uzun
atışları yazın üreme döneminde yapar. Eşeylerde (cinsiyetlerde)
çift yapısallık (dimorfizm) vardır.
URBAN
FISHING [kentsel
balıkçılık] Doğal
ya da doğal olmayan (köprü, iskele, dolgu üstü vb) yapılardan oltayla
balık avcılığı.
UREA
[sidik, üre] Böbrekler üzerinden atılan su ve diğer
metabolik malzeme.
URETHRA
[siyek, üretra] İdrar yolu.
URINE [sidik, üre] (NH2)2CO
karbonikasit diamid. Hayvanların kan ve idrarında bulunur.
UROCHORDATA (TUNICATES) [gömlekliler] ® Tunicata.
USABLE STOCK (STANDING CROP) [kullanılabilir stok] Bir stokta gelenksel (ya da yasal)
olarak kullanılabilir büyüklük sınıfında yer alan tüm
balıkların sayısı ya da
ağırlığıdır. Buna mahsul denildiği gibi
birim alandaki biyokitle de denmektedir.
USE RIGHTS [kullanım hakları] Yerel gelenek, karşılıklı
anlaşma ya da başkalarının elindeki kullanma hakkı
çerçevesinde bir kaynaktan yararlanmadır. Yararlanma hakları
kaynaktan hangi şekilde (miktar, yer, zaman, av aracı vb)
hasadın gerçekleştirileceğini belirtir.
UTERINE CANNIBALISM [rahim yamyamlığı] Bazı köpek
balığı yavrularının ana karnında yumurta ve küçük
kardeşlerini yemesi.
UTERINE MILK [rahim
sütü] Canlı doğuran bazı kemikli
balıkların yumurtalıklarının (rahimlerinin)
yavrularının soğurucu beslenmesi için ürettiği
salgı.
UTERUS [rahim]
Döllenmiş yumurtanın geliştiği organ. Balıklarda
gerçek rahim bulunmaz. Ancak bu terim yumurta kapsüllü
Kıkırdaklılar (Chondrichthyes) için kullanılabilir.
UTILISED POPULATION [yararlanılan stok, kullanılan stok] ® Utilised stock.
UTILISED STOCK (UTILISED POPULATION) [yararlanılan stok, kullanılan stok] Stokun yaşayan ve gelecekte
avlanılacak parçası.
UTRICULUS [utriculus] Yayınbalığıgillerde
(Siluridae) en büyük otolit olan lapiilus’un yer aldığı içkulak
kısmı.
UV (abbrev.) [morötesi] ® Ultraviolet.