C [son güncelleme 10 Mart 2008]

⁰C (abbrev.) [santigrat derece] Degrees centigrade.

C.G.S SYSTEM [C.G.S sistemi] Santimetre, Gram ve Saniyeyi kullanan birim sistemi.

c.p.u.e (abbrev.) [birim av] ® Catch per unit of effort.

C/E (abbrev.) [birim av] ® Catch per unit effort.

CABLE [gomina] 185 metre mesafe (1/10 deniz mili).

CABLEWAY [vargel] Vinç tellerinin tambura düzgün sarılmasını sağlayan düzenek.

CABOTAGE [kabotaj] Ulusun (devletin) hükümranlığı altındaki kıyısal sular ve limanlarında ticaret ve taşımacılık yapma hakkıdır. Türkiye’de Kabotaj Bayramı 01 Temmuz’da kutlanmaktadır.

CACHALOT (SPERM WHALE) [adabalığı, amberbalığı, kadırga balığı] ® Physeter catodon.

CADENAT'S ROCKFISH [?] ® Scorpaena loppei.

CAGE [kafes] Açık suda balık kültüründe kullanılan tel ya da ağdan yapılarak oluşturulmuş kapalı alan, yer.

CAGE CULTURE (PEN CULTURE) [kafes kültürü] Ağıl tipli ağ kafes düzenekle balıkların kültürü. Tabana demirlenmiş ya da yüzen kafeste balık yetiştirmek ya da beslemek.

CALAMARY [kalamar, kalmar] ® Loligo.

CALCIFIED CARTILAGE [kalkerli kıkırdak] Omur ve dişlerde rastlanan kalsiyum tuzu ihtiva eden ve bu nedenle sertleşmiş kıkırdak.

CALCITE [kireç, kireçten, kalsit].

CALIBRATION [ayar] Kullanılan aygıtın ölçtüğü değerin doğru olup olmadığını kontrol etmek. Ayar, standart malzemenin kıyaslı ölçümü ile düzeltmenin sağlanması anlamına gelir.

CALIFORNIAN INCUBATOR [Kaliforniya kuluçkası] Özellikle alabalıkgil yumur-tasının çatlamasında kullanılan yatay kuluçkalık.

CALLANTHIAS RUBER (PARROT SEAPERCH) [kırmızıberber balığı, berber balığı] Tabansaldır (demersaldir) ve 50-500 metrelerde rastlanır. Balıkçılığı önemsizdir. TL=60 cm olabilir. Kayalık ve çamurlu kesimde ve sualtı mağaralarında bulunur.

CALLIONYMIDAE (DRAGONETS) [üzgünbalığıgiller] Levreksiler (Perciformes) takımının bir ailesidir. Bu ailede 18 cins ve yaklaşık 186 tür yer almaktadır. Aile daha çok tropik ve alttropik (subtropik) sularda yaşar. Renklidirler. Vücutları uzunca ve pulsuzdur. Yüzgeçleri büyük ve uzuncadır. Üstten basık canlılar olup kafaları üçgenimsi, ağız ve gözleri büyüktür. Dişi ve erkekler çiftyapıasallık (dimorfizm) gösterir. Tabanda yaşarlar. 200 m derinliğe kadar yayılırlar. Kabuklular, solucanlar ve küçük omurgasızlarla beslenirler. Ortasuda yumurtalarlar.

CALLIONYMUS FASCIATUS (?) [üzgün balığı] Tabansaldır (demersaldir). TL=12 cm olabilir. Kumlu zeminde bulunur.

CALLIONYMUS FLAMENTOSUS (BLOTCHFIN DRAGONET) [üzgün balığı] Tabansal (demersal) türdür ve 16-100 m derinliklerde rastlanır. TL=20 cm olabilir. Balıkçılığı yoktur. Kıyısal kesimde kumlu, çamurlu zeminde bulunur.

CALLIONYMUS LYRA (DRAGONET) [üzgün balığı] TL=30 cm olup 6 yıl yaşayabilir. Balıkçılığı önemsizdir. Tabansal (demersal) tür olup 5-430 m derinliklerde rastlanabilir. Kumlu, çamurlu zeminde bulunur. Yaşadığı alanı savunur. Erkekler birbirlerine karşı saldırgandır. Yumurta ve kurtçukları (larvaları) yüzücüdür (pelajiktir). Ağılıdır(zehirlidir).

CALLIONYMUS MACULATUS (?) [mine balığı, üzgün balığı] Tabansal (demersal) olup 45-650 metrelerde rastlanır. TL=16 cm olabilir. Kişisel tüketim için avlanır. Kumlu zeminde bulunur. Yumurta ve kurtçukları (larvaları) yüzücüdür (pelajiktir).

CALLIONYMUS PUSILLUS (?) [üzgün balığı] Erkeği TL=14 cm ve dişisi TL=10 cm olan tabansal (demersal) bir balıktır. Bazen 100 metre derinlikte rastlanır. Sığ sularda kumluk yerlerde yaşar.

CALLIONYMUS RISSO (?) [üzgün balığı] TL=11 cm olan tabansal (demersal) bir balıktır. 15-150 metrelerde yayılır. Kişisel tüketim için avlanır. Sığ suda kumluk zeminde bulunur. Yumurtalayarak çoğalır. Yumurta ve kurtçukları (larvaları) yüzücüdür (pelajiktir).

CALM SEA [limanlık] Denizin çalkantısız halini belirten anlatım.

CALORIMETER [ısıölçer, kalorimetre].

CAMBRIAN [kambriyen] Jeolojik çağ. 500-400 milyon yıl öncesi dönem. Omurgasızların büyük bir kısmı bu dönemde ortaya çıkmıştır.

CAMPANA (BELL) [çan, kampana]

CAMPANULARIIDAE [campanulariidae] Leptomedusae alttakımının bir ailesidir.

CAMPOGRAMMA GLAYCOS (VADIGO) [çıplak] Taban üstünde askıda ve su kolonunda dolaşan yüzücü (pelajik) balık türü olup TL=70 cm boy ve 2.8 kg ağırlığa ulaşabilir. Ticari balıkçılığı önemsizdir. Dip ve ortasu trolü ile avlanır. Daha çok sığ suda bulunur ve sürü oluşturan balıklarla beslenir.

CANAL [kanal] Yapay su yolu.

CANCER [yengeç dönencesi] Kuzey yarımküredeki dönence. Yaz dönencesi-Gündönümü. Güneşin kuzeyden güneye yönelmesi.

CANCER PAGURUS (EDIBLE CRAB) [pavurya] Kabuklular (Crustacea) kabilesi, onayaklılar (Decapoda) takımı, Cancridae ailesi, Cancer cinsi bir yengeç türüdür. Kıyıda kaba çakıllı tabanda ve kayalıkların altında, açıkta çamurlu kumlu zeminde 100 metre derinliğe kadar rastlanır. Kırmızımsı esmer oval kabukludur. Kabuk (bağa=karapaks) boyu 17 cm ve eni 25-29 cm kadar olabilir ama çoğunlukla 15 cm civarındadır. 11 cm civarında cinsi olgunluğa ulaşır. Sürünür gibi hareket eder. Kalın kabuk ve güçlü makaslı kolları vardır. Yırtıcıdır. Diğer kabuklular ve yumuşakçalarla beslenir. Avrupa denizlerinde yaşar. Yenir.

CANNIBALISM [yamyamlık, kanibalizm] Kendi türünü yemek. Balıklarda sıkça görülür.

CANOE [kano] Hafif, dar kayık.

CANYON [kanyon] 1- Derin, dik geçit.

CANYON [kanyon] 2- Okyanus ve denizlerdeki göreceli dar, derin ve dik yarıklar.

CAPACITY [kapasite] ® Fishing capacity (balıkçılık kapasitesi).

CAPACITY FACTOR [kapasite faktörü] Bir aracın avlama yeteneklik göstergesidir ve teknenin boyut, motor gücü ve teknik özelliklerine bağlı olarak değişmektedir.

CAPE [burun] Denize doğru uzanan kara parçası.

CAPRICORN [oğlak dönencesi] Güney yarımküredeki dönence. Kış dönencesi. Güneşin güneyden kuzeye yönelmesi.

CAPROS APER (BOARFISH) [tambur balığı, trampet balığı, peri balığı] Tabansal (demersal) olup 40-600 metrelerde rastlanır. TL=30 cm olabilir. Balıkçılığı yoktur. Topluluk ve sürü oluşturur. Kayalık ve kumlukta bulunur. Erkekler dişilerden küçüktür.

CAPSIZE [alabora, alabura] Geminin yan yatarak devrilip ters dönmesi, altüst olması.

CAPSULE [kapsül] Canlılarda herhangi bir yapıyı içine alan kese biçimli zar, kılıf.

CARANX CRYSOS (BLUE RUNNER) [kral balığı] Mercan resifleriyle ilişkili olup 0-100 m derinliklerde yayılır. Boyu TL=70 cm, ağırlığı 5 kg ve 11 yaşında olabilir. Ticari balıkçılığı önemsizdir. Yakın kıyıda sürü oluşturan bu türün genç bireyleri yüzer malzemeyle birlikte görülür. Erinler açıkta yumurtlar. Beğenilen balıktır.

CARANX HIPPOS (CREVALLE JACK) [kral balığı] Mercan resifleriyle ilişkili okyanusgöçer (okyanodrom) bir balıktır. TL=124 cm ve 32 kg olabilir. 1-350 m derinliklerde yayılır. Acısuya girer. Ticari balıkçılığı vardır. Erinleşmemiş bireyleri nehir ağızlarının çamurlu tabanında ve kumlu sahillerde bulunur. Hızlı yüzen sürüler oluşturur fakat büyük bireyleri tek gezer.

CARANX RHONCUS (FALSE SCAD) [kral balığı] Taban üstünde askıda ve su kolonunda dolaşan tabanyüzücü (bentopelajik) bir balık türü olup TL=60 cm boy ve 1 kg ağırlıkta olabilir. 30-200 m derinliklerde yayılır. Ticari balıkçılığı vardır. Sıklıkla 30-50 m’lerde tabana yakın durur. Sürü oluşturur.

CARAPAX (SHILD) [bağa, karapaks] Sırtı tamamıyla öreten kitinden yapılmış yaprak şeklinde vücut örtüsü.

CARAPIDAE (PEARLFISHES) [iğnebalığıgiller] Işınlıyüzgeçliler (Actinopterygii) sınıfı, Ophidiiformes takımının tropic ve alt tropic sularda yayılan bir ailesidir. Kıta sahanlığı yamacı ve derinde bulunurlar. Yumurtaları ovaldir. Aile Carapus (6 tür), Onuxodon (3 tür), Echiodon (12 tür), Snyderidia (1 tür), Eurypleuron (2 tür), Encheliophis (6 tür), Pyramodon (4 tür), olmak üzere 7 cins ve 34 türü içermektedir

CARAPUS ACUS (PEARL FISH) [inci balığı] Göçmen olmayan 100 m derinliğe kadar rastlanan tabansal (demersal) bir balıktır. TL=21 cm. Balıkçılığı yoktur. Sığ sulardaki deniz hıyarının karnında ortakçı (komenzal) olarak yaşar. Kısmen hıyarın dışına uzanır, geceleri beslenmek için deniz hıyarını terk eder.

CARASSIUS AURATUS (GOLDFISH) [havuz balığı] Nehir ve göllerde yavaş akan ya da durgun sığ suda (0-29 m) bulunur. Tabansal (demersal) olup ırmakgöçer (potamadrom) balıktır. Bitkiler, kabuklular, böcekler vb ile beslenir. Yumurtalarını su altındaki bitkiler üzerine bırakır. Yumurtlayan tür olup kurtçukları (larvaları) yüzücüdür (pelajiktir). En çok %017 tuzluluğa kısa süre dayanabilir. Yenilebilir fakat pek tüketilmez. 3 kg ve kabaca 60 cm olabilir. Akvaryumda 30 yıl yaşayabilir.

CARBON [karbon] 1- Devon ile Permiyen arası evre. 280-210 milyon yıl öncesi dönem.

CARBON [karbon] 2- Periyodik tablosunun 4. grubunda yer alan element.

CARBON CYCLE [karbon döngüsü] Karbon’un su, toprak, canlı, atmosfer arasında dolaşması.

CARBON DIOXIDE [karbon dioksit] Solunum sonucu canlıların ürettiği, yanma sonucu organik maddelerden çıkan boğucu gaz (CO₂).

CARBON MONOXIDE [karbon monoksit] Organik maddelerin (örneğin kömür) tam yanmaması sonucu oluşan, renksiz, tatsız, kokusuz zehirli bir gaz.

CARBONIFEROUS [karbonifer] 365-290 milyon yıl önceki Palazoik dönemde bir süreç.

CARCHARHINUS BREVIPINNA (SPINNER SHARK) [sivriburun camgöz] 0-1000 m derinliklerde rastlanır. Boyu TL=3 m ve ağırlığı 90 kg olabilir. Ticari balıkçılığı vardır. Kıta sahanlığı ve açıkta bulunur. Sürü oluşturur ve okyanusgöçerdir (okyanodromdur). Ağzı açık iken dikey helezoni hareketle balık sürüsünü avlar. Bu hareketi su yüzeyinden görülür. Canlı doğurucudur (vivipardır). Eti yenir, deri ve yağından yararlanılır. Soyu tehlikedeki türler içerisinde, tehdide yakın sınıfında değerlendirilmektedir.

CARCHARHINUS LIMBATUS (BLACKTIP SHARK) [köpekbalığı] Etrafgöçer (amfidrom) olup acısu ve tatlısu arasında hareket eder. Boyu TL=275 cm, ağırlığı 129 kg ve 12 yaşında olabilir. 0-30 m arasında rastlanır. Balıkçılığı vardır. Kıyı ve açıksu balığıdır. Irmak ağzına, körfez ve limanlara girer. Gençleri kumsal boyunca yayılır. Canlı doğurucu (vivipar) olup bir batında 10 yavru verir. Eti yenir. Kızdırılınca insanlara saldırır. Soyu tehlikedeki türler içerisinde, tehdide yakın sınıfında değerlendirilmektedir.

CARCHARHINUS MELANOPTERUS (BLACKTIP REEF SHARK) [siyah yüzgeçli köpek-balığı] Etrafgöçer (amfidrom) olup acısu ve tatlısu arasında hareket eder. Boyu TL=2 m ve ağırlığı 14 kg olabilir. 20-75 metreler arasında rastlanır. Balıkçılığı vardır. Sığ sularda barınır. Tek ya da küçük gruplar halinde görülür. Canlı doğurucudur (vivipardır). Bir batında 46-52 cm boyunda 2-4 yavru verir. Karaciğeri yağ elde etmede, yüzgeçleri çorba yapımında kullanılır. Eti yenir. Soyu tehlikedeki türler içerisinde, hassas sınıfında değerlendirilmektedir.

CARCHARHINUS PLUMBEUS (SANDBAR SHARK) [büyükcamgöz balığı, camgöz] Okyanusgöçerdir (okyanodromdur). 1800 m derinliğe kadar rastlanır. Boyu TL=2.5 m ve ağırlığı 118 kg olabilir. Ticari balıkçılığı vardır. Körfez ve limanlara girer. Kumsallık, taşlık kayalık zeminden uzak durur. Mevsimsel göç yapar, cinsiyetlerde çiftyapısallık (dimorfizm) görülür. Yumurtalar anne karnında döllenir. Eti yenir, deri ve yağından yararlanılır. Soyu tehlikedeki türler içerisinde, tehdide yakın sınıfında değerlendirilmektedir.

CARCHARIAS TAURUS (SAND TIGER SHARK) [pamuk balığı] Okyanusgöçerdir (okyanodromdur). 1-190 metre derinliklerde yayılır. Ticari balıkçılığı vardır. Boyu TL=320 cm ve ağırlığı 159 kg olabilir. Çoğunlukla taban üstünde ya da tabana yakın ya da bazen ortasuda ve yüzeyde durur. Suda yüzme yeteneğini artırmak için hava yutan tek köpekbalığıdır. Tek, birkaçı bir arada ya da büyük sürü oluşturmuş halde gezer. Canlı doğurucudur (ovovivipardır). Yavrular rahim yamyamlığı gösterirler (rahimdeki gelişmiş yavrular daha az gelişmiş kardeşlerini yer). Dağılım alanında yazın kuzeye, kışın güneye göçer. Eti Japonya’da çok beğenilmektedir. Diğer vücut kısımları farklı şekillerde değerlendirilir. Soyu tehlike altındaki türler içerisinde hassas dınıfında değerlendirilmektedir.

CARCHARODON CARCHARIAS (GREAT WHITE SHARK) [canavar balığı, karkarias, canavar, harharias balığı, büyük beyaz köpek balığı] Mercan resifiyle ilişkili ve okyanusgöçerdir (okyanodromdur). Acısuya girer ve 0-1280 m’ler arasında yayılır. TL=7.2 m boyunda, 3.4 ton ve 36 yaşında olabilir. Balıkçılığı önemsizdir. Oltayla avlanır. Tek ya da çift gezerler fakat 10 ve daha fazla bireyden oluşan beslenme ve avlanma grupları da kurarlar. Yumurtalar ana karnında döllenir. Canlı doğurucudur (ovovivipardır). Bir batında 7 yavru verir. İnsanlara saldırdığı söylenir. Balıktan deniz kuşlarına kadar her türlü besini alır. Bilinen en büyük ve tehlikeli yırtıcıdır. Eti, karaciğeri, derisi, yüzgeçleri, çene ve dişleri kullanılır. Soyu tehlike altında olan türler içerisinde durumu hassas sınıfındadır.

CARCINOGENIC (ONCOGENIC) [kanser yapıcı] Kansere yol açan (madde).

CARCINOLOGY [karsinoloji] 1- Kabukluları inceleyen zooloji bilim dalı.

CARCINOLOGY [karsinoloji] 2- Kötü huylu urları inceleyen tıp bilim dalı.

CARDINAL FISH [kardinal balığı] ® Apogon imberbis.

CARDINAL WINDS [ana yön rüzgarları] Dört ana yönden (doğu, batı kuzey, güney) esen rüzgarlara verilen ad.

CARDINALFISHES [kardinalbalığıgiller] ® Apogonidae.

CARDIUM EDULE (COCKLES) [yürek midyesi, kalp midyesi] Genelde yaygın bilinen bir çift kabukludur. Günümüzde yaklaşık 200 yaşayan türü bulunmaktadır. Kabukları kalp şeklinde ve bakışımlıdır (simetriktir). Sifonları kısadır. Ayak kaslı olup büyüktür ve hayvanın kısa mesafede kendisini iterek hareket etmesini sağlar.

CARETTA CARETTA (ATLANTIC LOGGERHEAD, LOGGERHEAD SEA TURTLE) [karet kaplumbağası, sini kaplumbağası] Sürüngenler (Reptilia) sınıfı, kaplumbağalar (Testudines) takımı, deniz kaplumbağasıgiller (Cheloniidae) ailesi Caretta cinsi ünlü bir deniz kaplumbağasıdır. Ünü son yıllarda soyunu kurtarmak için yapılan çalışmalardan gelmektedir. Hemen hemen bütün denizlerde bulunur. Akdeniz’in yerlisidir. Dişiler ılıman iklim bölgesinde kumsal kesimde yuva yapar ve yumurtalarını bırakır. Akdeniz’de Türkiye kıyılarında insan istilasına uğramamış kumsallarada yumurtlar. Sığ sularda ve mercan resifi kesimlerinde beslenir. Erinleri bazen binlerce km göç edebilir. Yavrular genellikle su yüzeyinde ve yüzer nesnelerle birlikte kalır ve derine inmez. Karet kaplumbağalarının cinsiyetini kuluçka evresindeki sıcaklık belirler. 24-29⁰C’de neredeyse hepsi erkek, 30-34⁰C’de ise neredeyse hepsi dişi olur. Kabuk boyları 50 cm civarında cinsi olgunluğa ulaşırlar. Dişi yumurtaları kumda oyduğu yuvaya bırakır. Kuluçka dönemi 31-65 gün sürebilir. Yaz aylarında dişi 13 gün arayla batında 120 yumurtadan 240 yumurta bırakır. Yumurtalama bir yıl arayla olur. Yumurtadan çıkma hemen hemen aynı anda olur. Yavrular denize ulaşmaya çalışırken büyük kayıplar verirler. Karet kaplumbağası aslında etoburdur ama bazen alglerle ve diğer bitkilerle de beslenir. Yerel toplulukların önemli besin kaynağı olan bu türün günümüzde soyu tükenme tehlikesinde olup kesin koruma altındadır. Yaşamalan (habitat) kaybı soylarının tükenmesinin en önemli nedenlerindendir.

CARINA (KEEL) [omurga] Gemi boyunca uzanan taşıyıcılarının bağlandığı ana yapı.

CARLIN TAG [Carlin markası] Lea markası benzeri olup balık vücudundan tek tel yerine birbirine yapıştırılmış çift kanül yardımıyla geçirilen çift telin sabitlenmesi şeklinde uygulanan bir marka tipidir. ® Lea tag (Lea markası). ® Petersen tag (Petersen markası). ® Pop-up tag (pop-ap marka). ® Hot branding (sıcak-dövme marka). ® Cold branding (soğuk-dövme marka). ® Gill clamp (solungaç markası). ® Spaghaetti tag (spagetti markası). ® Visible implant tag (görünür ekme marka). ® Visible implant elastomer tag (görünür elastik ekme marka).

CARNIVORE [etobur, etçil, karnivor] Et ile beslenen canlı. Yaşam enerjisini hayvansal malzemeden sağlayan.

CAROTIN [karotin] Balıkların yumurtalık, erbezi ve karaciğerinde, diğer canlıların çeşitli kısımlarında bulunan sarımsı, kırmızımsı ya da portakal rengindeki taraxanthin, canthaxanthin, lutein, zeaxanthin, astaxanthin, carotene gibi maddelerin genel adıdır. Balıklar bu maddeleri üretemezler ve besin maddelerinden alırlar.

CARP [sazan, pullu sazan] 1- ® Common carp.

CARP [adi sazan, pullu sazan] 2- ® Cyprinus carpio carpio.

CARP BREAM [çapak balığı] ® Abramis brama.

CARP POX [sazan çiçeği] ® Cyprinid Herpes Virus-I.

CARRYING CAPACITY [taşıma kapasitesi] 1- Bir ekosistemin doğal özellikleri fazlaca bozulmadan meydana gelen değişiklikleri taşıyabilme (kabul edebilme, kaldırma) konusundaki yeteneği.

CARRYING CAPACITY [taşıma kapasitesi] 2- Çevrenin bir tür ya da tip’in biyokitlesi ya da sayısını uzun süre sürdürebilme yeteneği. Terim aynı zamanda bir çevrenin insan eliyle oluşturulan ya da doğal olarak oluşan kaynağını kendi yetisi ile uzun süre sürdürmesi ile işletilme düzeyi için de kullanılmaktadır.

CARTILAGE (CHONDRAL) [kıkırdak] Kollajen lifli ve az kalsiyum ve fosfat tuzu içeren yarı katı, esnek, yuvarlak hücreli (chondrocytes) bağ doku. Vücuda destek hizmeti veren bu oluşum kemik kadar kuvvetli olmayıp hafif ve esnektir.

CARTILAGINOUS [kıkırdaklı] ® Cartilage (kıkırdak).

CASCADE [şelale] Dere ve ırmaklardaki çoğunlukla 1 m’den kısa, dik çöküntü. Balık çiftliklerinde suyun havalandırılması için basamak gibi bir yükselti ve yükseklikten havuza akıtma düzeneği.

CASPIAN SHAD [tirsi, Hazartirsi] ® Alosa caspia.

CASPIOSOMA CASPIUM (?) [Hazarkaya] Tabansal (demersal) balık olup tatlısu ve acısuda 2-8 metre derinliklerde, çamurlu, kumlu kabuklu yerlerde bulunur.

CAST-NET [serpme, serpme ağı] ® Throw net.

CATA- (prefix) [kata-] Aşağı, aşağı doğru, tersi. Katadrom balık (catadromous fish)-Aşağıgöçer balık.

CATABOLISM [katabolizma] Meabolizmanın bir parçasıdır ve maddenin parçala-narak küçük maddelere (birimlere) ayrılmasıdır. Yani canlı malzemenin bozunma ve bozulma yoluyla değerini yitirme (artık haline gelme) olaylarının tamamıdır. Bu olay canlı hücrenin ihtiyaç duyduğu enerjiyi kimyasal yoldan sağlar. Anabolizmanın tersi olup kısaca karmaşık moleküllerin daha küçük parçalara dönüştürülmesidir.

CATADROMOUS [aşağıgöçer, katadrom] Aşağı doğru giden. Yaşamlarını tatlısuda geçiren ve yumurtlamak için deniz ve okyanuslara göçen balıklara verilen ad. Örnek; Yılan balığı (Anguilla angilla).

CATADROMOUS FISH [aşağıgöçer balıklar, katadrom balıklar] Tatlısuda yaşam sürecinin büyük bir kısmını geçiren ve yumurtlamak için tuzlusu’ya (denize ya da okyanusa) göçen balıklar. Örnek; Yılan balığı (Anguilla anguilla).

CATALOGUE [katalog] Belirli bir sıraya, sınıflandırmaya göre dizilmiş.

CATAMARAN [katamaran] Kızak tipinde yapılmış deniz aracı.

CATCH [av] 1- Herhangi bir yöntemle elde edilen sucul organizmaların bütünüdür.

CATCH [av] 2- Canlı ya da cansız balıkların güverteye alınması ya da karaya çıkartılması. ® Yield (ürün, hasat).

CATCH [av] 3- Balıkçılıkta elde edilen balıkların ağırlık ya da sayısıdır. Bu terim avlanan ve balıkçılar tarafından tüketilen, denize kazaen düşürülen kısmı kapsamayabilir. Bu nedenle çoğunlukla karaya çıkartılan av ifadesi kullanılarak belirginleştirilmektedir.

CATCH COMPOSITION [av bileşimi, av kompozisyonu] Avdaki balıkların türleri, yaşı, boyu, sayısı vb’ni kapsar.

CATCH CONTROL [av kontrolü] Balıkçılığı düzenlemek için idarece konulan önlemler.

CATCH CURVE [av eğrisi] Birbirini izleyen yaş ya da boylardaki balık sayılarının logaritmasına ait çizge (şekil). Yani farklı yaş gruplarındaki balık sayısının (N_t) doğal logaritmasının yaşa (t) karşı yerleştirilmesi ile elde edilen şekildir. Av eğrisi, çoğunlukla toplam ölüm’ün eğrinin azalan tarafındaki verilerden elde edilmesinde kullanılmaktadır.

CATCH LIMIT [av sınırı] Mesleği ticari balıkçılık olmayan (sportif amaçlı) oltacıların bir günde avlayıp kişisel tüketimleri için saklayabilecekleri balık sayısıdır.

CATCH PER UNIT OF EFFORT [birim av, birim çaba başına düşen av, harcanan güç birimi başına düşen av] 1- Harcanan güç birimi (çaba) başına düşen av miktarıdır. Bazı koşullarda filonun ekonomik etkinliği için de kullanılabilir. Kısaltılmış olarak c.p.u.e ya da CPUE ya da C/E olarak da yazılmaktadır. Son zamanlarda kısaltma olarak C/g ya da Y/g de kullanılmaktadır. Burada C = Sayı olarak av; Y = Ağırlık olarak av ve g = Tanımlanmış çaba birimi yani kısaca çabadır.

CATCH PER UNIT OF EFFORT [birim av, birim çaba başına düşen av, harcanan güç birimi başına düşen av] 2- Belirli bir araçla, belirli bir süre harcanan çaba sonucu, avlanan balıkların ağırlığı ya da sayısını ifade eden eski bir terimdir. Çoğunlukla balık bolluğunun ya da biyokitlenin (artma ve azalmasının) bir göstergesi olarak kullanılır. Azalan birim av stokta azalmayı ifade eder.

CATCH QUOTA [av kotası] ® Quota (kota).

CATCH RATE [av oranı] Birim çaba başına ağırlık ya da sayı olarak düşen avı elde etmek için harcanan zamandır.

CATCHABILITY [avlanabilirlik] 1- Av aracının hedef türü avlama yeteneğidir.

CATCHABILITY [avlanabilirlik] 2- Tanımlanmış bir çabayla balık stokundan alınan küçük kısımdır. Stoktan değişik parçalar alınıyorsa o zaman avlanabilirlik katsayısı ya da balıkçılık gücü dikkate alınmalıdır.

CATCHABILITY COEFFICIENT [avlanabilirlik kasayısı] Balıkçılık ölümünün şiddetidir. Öz olarak örneğin bir sürütme ağı (trol) önüne çıkan bütün balıkları avlıyorsa buradaki avlanabilirlik katsayısı q=1 yani %100’dür. Avlanabilirlik katsayısının %100 olamayacağı bilinmesine rağmen taranan alan yöntemiyle yapılan balık biyokitlesi tahminlerinde genellikle ve deneye dayalı ölçüm değeri yoksa q=1 yani %100 alınır. Bu yapılan tahmini (biyokitleyi) daha az gösterir. Bu ise yapılan tahminde daha güvenli tarafta olmayı sağlar ki model uygulamalarında aşırı avcılığa yol vermeyeceği için seçilebilecek en doğru yol ve yaklaşımdır.

CATCH-AND-RELEASE [avla-sal] Oltacılıkta avlanan balığın stoku korumak için salıverilmesi. Av sınırının (günlük) sıfır olduğu durum.

CATCH-AT-AGE [yaşa göre av] Yaşa dayalı av da denilebilir. Avlanan tahmini balık sayısının balık yaşına ve avlandığı yıla ya da diğer faktörlere (araç ya da ülkeye) göre tablosu.